[ Ana Sayfa | Editörler | Danışma Kurulu | Dergi Hakkında | İçindekiler | Arşiv | Yayın Arama | Yazarlara Bilgi | E-Posta ]
Fırat University Medical Journal of Health Sciences
2026, Cilt 40, Sayı 1, Sayfa(lar) 009-016
[ English ] [ Tam Metin ] [ PDF ]
Depremzede Çocuklarda Travma Düzeyi ile Beslenme Durumu Arasındaki İlişki: Kesitsel Bir Çalışma
Büşra ÇAM, Esen YEŞİL, Merve ÖZDEMİR
Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı, Ankara, TÜRKİYE
Anahtar Kelimeler: Depremzede çocuklar, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), çocuk beslenmesi

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Kahramanmaraş depremini yaşayan 9-14 yaş aralığındaki çocukların deprem sonrası travma düzeylerini ve beslenme durumlarını değerlendirmek, travmanın beslenme alışkanlıkları üzerindeki olası etkilerini incelemektir.

Gereç ve Yöntem: Ocak - Şubat 2025 tarihleri arasında Kahramanmaraş ili Onikişubat ilçesindeki özel bir okulda öğrenim görmekte olan 9-14 yaş aralığındaki 6 Şubat Kahramanmaraş depremini yaşayan 309 öğrenci dahil edilmiştir. Katılımcıların bilgileri anket formu aracılığıyla yüz yüze görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Sosyodemografik özellikleri ve temel beslenme alışkanlıklarını sorgulayan anket formu uygulanmıştır. Bireylerin günlük enerji ve besin ögelerinin saptanmasında 24 saatlik hatırlatma yöntemi kullanılmıştır. Katılımcıların travma düzeylerini belirlemek amacıyla ‘Çocuklar İçin Travma Sonrası Stres Tepki Ölçeği (ÇTSSTÖ)’ uygulanmıştır.

Bulgular: Bu çalışmaya, 171 erkek öğrenci ve 138 kız öğrenci olmak üzere toplamda 309 öğrenci katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 11.35±1.28 yıl olarak bulunmuştur. Kız çocuklarının toplam travma puanları (31.91±16.46), erkek çocuklara (26.84±14.56) kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p=0.004). Bu çalışmada, çocukların deprem sonrası iştah ve yemek yeme alışkanlıklarında değişiklik olduğunu belirtenler ile Travma Sonrası Stres Tepkileri arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Kız çocuklarında yalnızca omega-3 yağ asidi alımı ile travma puanı arasında negatif yönlü, zayıf düzeyde fakat anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r= –0.199, p=0.019). BKİ ile ÇTSSTÖ puanı arasında sadece erkek çocuklarda pozitif yönde zayıf ama anlamlı bir ilişki gözlenmiştir (r=0.191, p=0.012).

Sonuç: Elde edilen bulgular, afet sonrası süreçte çocukların hem ruhsal hem de fiziksel sağlıklarının bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasının gerekliliğine işaret etmektedir.


[ English ] [ Tam Metin ] [ PDF ]
[ Ana Sayfa | Editörler | Danışma Kurulu | Dergi Hakkında | İçindekiler | Arşiv | Yayın Arama | Yazarlara Bilgi | E-Posta ]