Ev kazaları bir konutun içinde veya ona ait çevrede meydana gelen kazalardır. Özellikle okul
öncesi dönem çocuklarının daha çok maruz kaldığı ev kazaları, önemli bir toplum sağlığı
problemidir. Ev kazaları arasında çoğunlukla künt kafa travması oluşturarak ölüme neden olan
televizyon kazaları önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada Elazığ'da 2009-2010 yıllarında
üzerine televizyon düşmesi sonucu ölen ve Fırat Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı
tarafından otopsisi yapılan dört olgu değerlendirildi. En küçüğü 15 aylık en büyüğü 36 aylık olan
dört erkek olgunun tamamında ortak ölüm nedeni olarak kubbe, kaide kemiği kırığı ve beyin
kanaması olduğu tespit edildi. Okul öncesi dönemdeki ev kazalarının azaltılması veya
önlenebilmesi için ebeveynlerin ev kazalarının nedenleri, ev kazalarından korunma yolları
konusunda eğitilmesi ve ev ortamının kazalar açısından daha güvenli hale getirilmesi gerektiği
kanaatindeyiz.
Home accidents are the accidents which occur inside a house or around its environment. Home
accidents which were exposed especially by preschool children is an important public health
problem. Among home accidents, falling television accidents, which results in death by causing
mostly blunt head trauma, are constituting a significant part. Four cases who died as a result of
falling television and autopsied in Firat University Hospital, Department of Forensic Medicine
between 2009-2010 were evaluated in this study. Common cause of death was found to be dome
and base fractures and cerebral hemorrhage in four boys, including 15-months old as the
youngest and 36-months old as the oldest. We suggest that parents should be educated about
the reasons of home accidents and ways of protection from home accidents, and home
environment should be secured for accidents in order to minimize or avoid home accidents during
preschool period.
Giriş
Ev kazaları; bir konutun içinde veya ona ait çevrede meydana gelen kazalardır[1].
Özellikle okul öncesi dönemi çocuklarının daha çok maruz kaldığı ev kazaları önemli
bir halk sağlığı problemidir[2]. Çünkü bir toplumun gelişmesi, o toplumdaki çocukların
sağlıklı olması ile mümkündür. Ev kazaları çoğunlukla çocukların tehlikelerin bilincinde
olmamaları, öğrenme ve araştırma merakı, görme alanının yeterince gelişmemiş
olması gibi nedenlerle meydana gelmektedir[3]. Devlet İstatistik Enstitüsü'nün 2001
yılı verilerine göre 1-4 yaş grubu çocuk ölüm nedenleri arasında dördüncü sırada yer
alan kazaların tipleri ve sıklıkları çocukların yaşlarına göre farklılık göstermektedir[4].
Bu çalışmadaki dört olguda; çoğunlukla künt kafa travması oluşturarak çocuk
ölümlerine yol açan televizyon düşmesi kazalarının ev kazaları arasında önemli bir yer
tuttuğunun gösterilmesi amaçlanmıştır.
Olgu Sunumu
Olgu 1: Üzerine televizyon düşmesi nedeniyle hastaneye getirilen ve yoğun
bakıma alınan 15 aylık erkek çocuğun üç gün sonra öldüğü bildirildi. Adli olgu olması
üzerine yapılan harici muayenesinde sağ fontalde kaş üzerinde 2 cm lik sütüre kesi,
sol oksipitalde yumuşak doku şişliği olduğu görüldü. Beyin BT'de sol oksipital
kondilden oksipital kemik ortasına oblik uzanan lineer nondeplase fraktür olduğu tespit
edildi. Otopside; sol oksipital kemikten sol orta kafa çukuruna doğru uzanan 10 cm
uzunluğunda lineer fraktür olduğu görüldü. Bu lineer fraktür boyunca epidural
mesafede ve orta kafa çukurunda 0.5 cm'lik kalınlık oluşturmuş 10x7 cm boyutlarında
epidural hematom saptandı. Beyin tabanında pons, medulla oblangata ve serebellum
alt yüzlerinde yaygın kalınlık oluşturmuş subaraknoid kanama olduğu görüldü.
Olgu 2: Üzerine televizyon düşmesi nedeniyle
hastaneye getirilen ve yoğun bakıma alınan 30 aylık
erkek çocuğun üç gün sonra öldüğü bildirildi. Adli olgu
olan cesedin yapılan harici muayenesinde sağ gözünde
periorbital ödem ve ekimoz olduğu, her iki oksipital
bölgesinde ekimoz ve ödem olduğu görüldü. Beyin BT de
subaraknoid kanama ve pnömosefali sol parietal
kemikten temporal kemik mastoid segmentine uzanan,
sol oksipital kemikte, sağ temporal kemikten oksipital
kemiğe uzanan deplase, sfenoid süperior duvarında
nondeplase lineer fraktürler olduğu tespit edildi. Adli
otopside; sol oksipital bölgede 1 cm kalınlık oluşturmuş
epidural hematom tespit edildi. Durameter kaldırıldığında
sol oksipital yüzde 5.5x2x1 cm, mezensefalon
posteriorunda 1.5x1x1 cm, sol serebellum alt yüzde
3x2x0.5 cm ve sağ serebellum alt yüzde 2x1x0.3 cm
boyutlarında kontüzyonlar ile sol parietooksipitalde
sıvama tarzında subaraknoid kanama görüldü (Şekil 1-
2).
Şekil 1: Olgu 2 temporoparietal kemikte lineer kırık
Şekil 2: Olgu 2 sol parietooksipitalde sıvama tarzda
subaraknoid kanama
Olgu 3: Üzerine televizyon düşmesi nedeniyle
hastaneye getirilen ve yoğun bakıma alınan 18 aylık
erkek çocuğun bir gün sonra öldüğü bildirildi. Adli ölü muayenesinde sol alın bölgesi saçlı deri sınırında
1,5x0,5 cm'lik ve burun uç kısmında 0.3x0.3 cm'lik
abrazyonlar, sol alında 6x3.5 cm'lik ekimoz görüldü.
Beyin BT de pnömosefali, sağ temporal kemik düzeyinde
lineer fraktür olduğu tespit edildi. Adli otopside; beyin
sapı ve beyincik alt yüzünde 6x5.5 cm boyutlarında 0,7
cm kalınlık oluşturmuş subdural hematom olduğu
görüldü. Beyinde belirgin ödem ve yaygın sıvama
tarzında subaraknoid kanama olduğu, yapılan kesitlerde
serebellum sağ alt yüzde 4x3.5x0.9 cm boyutlarında
kontüzyon ile sağ lateral ve 4.ventrikülde hematom
bulunduğu belirlendi.
Olgu 4: Üzerine televizyon düşmesi sonucu
hastaneye getirilen üç yaşındaki erkek çocuğun acil
serviste tedavi sırasında öldüğü bildirildi. Adli olgu olması
üzerine ihbar edilen olgunun yapılan harici
muayenesinde; sol göz çevresinde ödem ve ekimoz
olduğu görüldü. Beyin BT de sağ oksipitalden dorsum
sella düzeyine kadar uzanan non deplase fraktür hattı,
ventriküle açılım gösteren subaraknoid kanama olduğu
tespit edildi. Otopside; skalp altında yaygın hematom,
bilateral parietooksipital bölgede sıvaşık tarzda subdural
hematom, sağ temporoparietalde sıvama tarzda
subaraknoid kanama ve beyin ödemi olduğu görüldü.
Sağ serebellum alt yüzünde 5x2.5x1 cm boyutlarında
kontüzyon olduğu görüldü (Şekil 3).
Şekil 3: Olgu 4 scalp altında yoğun hematom
Tartışma
Ülkemizde çocuk ölümleri içinde dördüncü sırada yer
alan kazaların önemli bir kısmını ev kazaları
oluşturmaktadır[3]. Ev koşullarının diğer etkenlerden
bağımsız olarak çocukların sağlığı açısından önemli bir
risk oluşturduğu yapılan bir çalışmayla ortaya konmuştur[5]. Avrupa'da bulunan altı ülkenin toplam verilerine göre,
çocukluk yaş grubunda ev kaza sıklığı 44.9/1000
oranında olduğu belirtilmiştir[6]. Yapılan diğer
çalışmalarda Amerika Birleşik Devletleri'nde 56-57/1000
oranında[7,8], İtalya'da ise 35/1000 oranında olduğu
görülmüştür[9]. İngiltere'de 15 yaş altında bir milyon
çocuğun ev kazası nedeniyle acil servislere getirildiği,
yılda 150 çocuğun ev kazası sonucu yaşamını yitirdiği bildirilmektedir[8]. Sağlık Bakanlığı'nın yaptığı bir
araştırmaya göre de son beş yılda 120 bin çocuk ev
kazası sonucu hastaneye getirilmiş ve 2000 çocuk
hayatını kaybetmiştir[10]. Çocukların bulma ve öğrenme
konularında meraklı olmaları ve özdenetim yeteneklerinin
az olması nedeniyle meydana gelen ev kazaları daha
çok bebekler ve okul öncesi çağdaki çocuklarda
görülmektedir[2].
Pakiş ve ark.[11] 2001-2005 yılları arasında yaptığı
çalışmada kaza orjinli, üzerine herhangi bir cisim
düşmesi sonucu ölen olgu sayısı 27'dir. Olgular yaş
gruplarına göre değerlendirildiğinde en yüksek oranda 1-
4 yaş grubu olgular görülmektedir. Bu çalışmada dört
olgunun benzer şekilde 1-4 yaş aralığında olduğu
görülmüştür. Işık ve ark'nın yapmış olduğu bir çalışmada;
bebeklik döneminde cinsiyet farkı olmaksızın,
ebeveynlerin çocuklarına gösterdiği dikkat ve travma risk
faktörleri eşit düzeyde iken, yaş büyüdükçe erkek
çocukların kızlara göre daha agresif ve hareketli olması,
oyunlarının daha sert ve fiziksel güce dayalı olmasından
dolayı erkek çocuklarının ev kazalarına daha yatkın olduğundan bahsedilmektedir. Ancak olgularımız göz
önüne alındığında erkek çocukların bebeklik döneminde
de ev kazalarında ön planda olduğu görülmektedir[12].
Pakiş ve arkadaşlarının yaptığı çalışmada üzerine düşen
nesne açısından en sık altı olgu ile üzerine yatak
düşmesi, ikinci sıklıkta ise beş olgu ile üzerine televizyon
düşmesi sonucu ölüm olduğu, ayrıca künt kafa travması
sonucu meydana gelen ölümlerin genel beden
travmasından sonra 2. sırada olduğu bildirilmiştir[11]. Bu
çalışmada ise incelediğimiz dört olguda da ortak ölüm
nedeni künt kafa travmasına bağlı olarak kubbe ve kaide
kemiği kırığı ile subaraknoid kanama olduğu tespit
edilmiştir.
Sonuç olarak, toplumun temelini oluşturan çocukların
sağlığının korunması öncelikle onların güvenliğinin
sağlanması ile olacaktır. Bu bağlamda ev kazalarının
önlenmesi için; ev kazalarının nedenleri ve korunma
yolları konusunda ailelerin eğitilmesi ve ev ortamının
kazalar açısından daha güvenli hale getirilmesi gerektiği
kanaatindeyiz.
References
Turan T, Dündar AS, Yorgancı M, Yıldırım M. 0-6 yaş
grubu çocuklarda ev kazalarının önlenmesi. Ulusal Travma
Acil Cerrahi Dergisi 2010; 16: 552-557.
Schmertmann M, Williamson A, Black D. Stable Age
Pattern Supports Role of Development in Unintentional
Childhood Poisoning. Inj Prev 2008; 14: 30-33.
Altuntaş M, Kaya M, Demir Ş, Oyman G, Metecan A,
Rastgel H, Öngel K. 0-14 yaş arası çocuklarda önlenebilir
nitelikteki kazaların belirlenmesi ve ilişkili tedbirlerin
alınması. Smyrna Tıp Dergisi 2013; 1: 28-33.
TC Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü İstatistik Yıllığı,
DİE yayınları, Ankara 2000.
Kanaizumi S, Shibata M, Miyazaki Y, Nakashita T, Sakou
K, Hoshino Y et al. Frequency and prevention of childhood
domestic injury according to age. Nippon Koshu Eisei
Zasshi 2009; 56: 251-259.
Phelan KJ, Khoury J, Xu Y, et al. A randomized controlled
trial of home injury hazard reduction: The home injury
study. Arch Pediatr Adolesc Med 2011; 165: 339-345.
Runyan C, Bangdiwala S, Linzer M, Sacks J, Butts J. Risk
factors for fatal residential fires. N Engl J Med 1992; 327:
859-63.
Chini F, Farchi S, Giorgi Rossi P, et al. Road and home
accident injuries of infants and adolescents in the lazio
region. Result of an integrated survellance system.
Epidemiol Prev 2006; 30: 255-262.
Larsen CP, Pless IB. Risk-factors for injury in a 3-year old
birth cohort. Am J Dis Child 1988; 142: 1052-1057.
Anonim. “Çocuk yaralanmaları”. http://www.hthayat.com/
cocuklu-hayat/ cocuk/ ev kazalari/ haber/1012783-evkazalarinda
cocuklarin-hayatini-kurtaran-formuller.25.11.2013.
Pakiş I, Karapirli M, Yaycı N. Üzerine kaza ile cisim
düşmesine bağlı çocuk ölümleri. Acıbadem Üniversitesi
Sağlık Bilimleri Dergisi 2010; 2: 81-84.
Işık HS, Gökyar A, Yıldız Ö, Bostancı U, Özdemir C.
Çocukluk çağı kafa travmaları, 851 olgunun retrospektif
değerlendirilmesi: Epidemiyolojik bir çalışma. Ulusal
Travma Acil Cerrahi Dergisi 2011; 17: 166-172.