[ Ana Sayfa | Editörler | Danışma Kurulu | Dergi Hakkında | İçindekiler | Arşiv | Yayın Arama | Yazarlara Bilgi | E-Posta ]
Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi
2019, Cilt 33, Sayı 2, Sayfa(lar) 107-113
[ Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ] [ Yazara E-Posta ] [ Editöre E-Posta ]
Çocuk Acilde Travma Dışı Nedenlerle Santral Sinir Sistemi Görüntülemeleri
Ahmet Kağan ÖZKAYA1, Tülay KAMAŞAK2, Merve MUTLU3, Neslihan DEMİR3, Sevim ŞAHİN4, Elif ACAR ARSLAN 4, Ali CANSU4
1Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Acil Bilim Dalı, Trabzon, TÜRKİYE
2Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Nöroloji Bölümü, Van, TÜRKİYE
3Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Trabzon, TÜRKİYE
4Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Nöroloji Bilim Dalı, Trabzon, TÜRKİYE
Anahtar Kelimeler: Acil, çocuk, görüntüleme, santral sinir sistem
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı travma dışında herhangi bir nedenle çocuk acil servisinde santral sinir sistemi görüntülemelerinin yapılma nedenlerini, hastaların kırmızı bayrak bulgu ve işaretleri ile görüntüleme bulgularının önemliliğini değerlendirmektir.

Gereç ve Yöntem: Bir yıl boyunca travma dışı nedenle çocuk acil servisine başvuran santral sinir sistemi görüntülemesi gerçekleştirilmiş çocuklar geriye dönük olarak incelendi. Çocukların demografik bilgileri, klinik özellikleri ve görüntüleme sonuçları değerlendirildi. Klinik özellikler, kırmızı bayrak bulgu ve işaretleri; görüntüleme sonuçları klinik önemlilik açısından sınıflandırıldı.

Bulgular: Analiz edilen 513 çocuğun acil serviste en sık dört santral sinir sistemi görüntüleme nedeni sırasıyla, nöbet, bilinç değişikliği, baş ağrısı ve ventriküloperitoneal şant malfonksiyonuydu. Çocukların 109’una (%21.2) transfontanel ultrasonografi, 182’sine (%35.4) beyin bilgisayarlı tomografi (BT), 279’una (%54.3) kraniyal magnetik rezonans görüntüleme (MRG), 22’sine (%4.4) spinal MRG ve 7’sine (%1.3) arteryal beyin magnetik rezonans anjiyografi çekildi. Tüm hastaların 73’ünün herhangi bir görüntülemesinde önemli bir bulguya rastlandı. Bu bulgular açısından BT ve kraniyal MRG modaliteleri karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı görüldü (McNemar test, P=0,35). Çalışmadaki çocukların %56’sının görüntülemelerinde herhangi bir bulguya rastlanmadı. Ayrıca, kırmızı bayrak bulgu ve işaretlerini barındıran çocukların hepsinin (73 çocuk) görüntülemelerinde klinik olarak önemli bir bulgu saptandı.

Sonuç: Bu çalışmada, santral sinir sistemi görüntülemesi yapılan çocukların en sık acile başvuru nedeni nöbet olduğu anlaşılmıştır. Tüm hastalıklar açısından düşünüldüğünde acil serviste travma dışında santral sinir sistemi görüntülemesi yapılan hastaların görüntülemelerinde önemli bir bulgu kırmızı bayrak bulgu ve belirtilerini taşıyanlarda saptanmıştır. Bu nedenle nörolojik bir bozukluğu olan tüm çocuklar bu bulgu ve işaretler açısından mutlaka değerlendirilmelidir.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Giriş
    Çocuk veya genel acil servislerde, ister beyin olsun isterse kafadaki diğer yapılar olsun santral sinir sitemi anatomisini ve patolojilerini değerlendirmek için özellikle nörolojik yakınmaları olan çocuklarda, birçok görüntüleme yöntemi kullanılabilmektedir. Hatta günden güne kraniyal görüntüleme yöntemlerine ulaşım ve görüntülemelerin kullanımı artmaktadır 1,2. Ancak, magnetik rezonans görüntüleme (MRG) ve bilgisayarlı tomografinin (BT), travma nedeniyle başvurmayan çocuklarda karar verici bir araç olarak kullanımının gerçek değeri, henüz tam anlamıyla ortaya konulamamıştır.

    Acil servisteki çocukların yönetiminde birçok açıdan görüntüleme yöntemlerinin yararı olduğu bilinmektedir 3. Buna karşın, özellikle BT, sahip olduğu iyonize radyasyon nedeni ile, çocuklarda tüm malignensiler içinde ikinci sıklıkta görülen beyin tümörü riskini artırmaktadır 4–6. Bu nedenle kraniyumun maruz kaldığı iyonize radyasyon riski çocuklarda hayati öneme sahiptir.

    BT taramaları kolay ulaşılabilir, oldukça hızlı gerçekleştirilebilen, MRG’ye göre daha kolay yorumlanabilen, kanama, tümör, hidrosefali gibi nedenleri ortaya koyabilen bir modalitedir. Fakat birçok nörolojik hastalıkta uygun bir görüntüleme yöntemi değildir. Posterior fossada yer kaplayan lezyonlar, kortikal displazi, akut iskemi, serebrovasküler anormallikler ve bazı sinsi gelişimsel anormalliklerin ortaya konmasında MRG, BT’ye göre daha duyarlıdır 7. Ayrıca, baş ağrısı, muayene bulgusunun eşlik etmediği minör kafa travması, gelişme geriliği, ilk nöbet, febril nöbetler ve epileptik hastaların yaygın nöbet bozukluklarında, BT’nin yararı şüphelidir 8–11. Bu nedenle, MRG kullanımı, acil yaşamı tehdit eden nörolojik durumların belirlenebilmesi için ve gözden kaçırılmaması gereken patolojilerin saptanmasında acil servislerde giderek artan bir öneme sahiptir. Teknolojinin gelişmesi ile yüksek çözünürlüklü MR tarayıcılarının üretimi sayesinde MRG’lere daha çok başvurulur olundu. Aslında MRG, BT’nin tam olarak belirleyemediği kafa ve spinal yumuşak doku patolojileri ortaya koyabilen değerli bir araçtır 7.

    Bu çalışmada herhangi bir nedenle travma dışında acil serviste santral sinir sistemi görüntülemesi yapılan çocuklarda, görüntülemelerin gerçekleştirilme nedenlerini, hangi hastalarda tercih edildiğini ve görüntüleme bulgularının önemliliğini değerlendirmek amaçlandı. Çalışmanın ikincil amacı da kırmızı bayrak bulgu ve işaretleri ile hastaların görüntüleme özellikleri arasındaki durumları ortaya koymaktı.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Materyal ve Metot
    Bu çalışmada, Şubat 2016 ve Şubat 2017 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi Çocuk Acil Servisi’ne başvurup travma nedeni dışında santral sinir sistemi görüntülemesi gerçekleştirilen çocuklar geriye dönük olarak incelendi. Yaş, cinsiyet, ana yakınma, mevcut hastalığının öyküsü, tıbbi özgeçmiş, sistem sorgulamaları, fizik muayene, nöroradyolojik görüntüleme sonuçlarına hastane kayıtlarından ulaşıldı.

    Nöroradyolojik görüntüleme yapılmış tüm çocuklar kırmızı bayrak semptomları olmayanlar, kırmızı bayrak bulgu ve işaretleri öyküde bulunanlar, fizik muayenede ve öykü ile fizik muayenede olanlar şeklinde sınıflandırıldı. Hastalık durumlarını öngören kırmızı bayrak bulgu ve işaretleri nöbet, bilinç değişikliği, baş ağrısı, ventrikülo peritoneal şant malfonksiyonu (VP şant malfonksiyonu), diğer nörolojik bozukluklar açısından literatür ile uyumlu bir şekilde irdelendi 7,9,12–15. En sık gerçekleştirilen görüntülemeler için kırmızı bayrak bulgu ve işaretleri Tablo 1’de görülmektedir 7,9,12–15. Transfontanel ultrasonografi, beyin BT, MRG sonuçları normal, rastlantısal bulgu, önceki anormallik veya önemli bulgu olarak sınıflandırıldı 7. Hastane kayıtlarının taramaları çocuk acil uzmanı gözetiminde iki hekim tarafından yapıldı. Veri girişleri öncesinde ve sonrasında çocuk acil ve çocuk nöroloji uzmanı veriler için periyodik ortak toplantılar düzenledi; veri girişlerinin özellikleri, giriş kodları, verilerin sınıflandırılması ve tartışmalı olguların değerlendirilmesi gerçekleştirildi.


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Tablo 1: Görüntüleme için 4 major endikasyon 7,9,12–15

    Veriler için demografik ve betimleyici istatistikler Statistical Package for the Social Sciences (IBM SPSS Statistic Version 21, IBM Inc., Chicago, IL) bilgisayar programı kullanılarak analiz edildi. Betimleyici değişkenler ortalama ± standart sapma veya ortanca (çeyreklikler arası) olarak tanımlandı, frekans değişkenler sayı ve yüzdesi ile belirtildi. Normal dağılıma uymayan bağımlı gruplardan elde edilmiş kategorik veriler McNemar test kullanılarak analiz edildi. P değeri <0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Çalışmanın sonunda post-hoc güç analizi hesaplandı. En sık başvuru nedeni olmasından dolayı nöbet nedeniyle acile başvuran çocukların verileri kullanıldı ve α=0,05 değeri ile %95 güven düzeyi için örneklem büyüklüğü 513 olduğunda, çalışmanın gücü %99 olarak bulundu.

    Çalışma için Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Bilimsel Etik Kurul’undan onay alınmıştır (Etik kurul protokol no: 2016/193).

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Bulgular
    Bir yıl boyunca, çocuk acil servisinde yaklaşık 37.500 çocuk görüldü. Bu çocukların 579’una santral sinir sistemine yönelik görüntüleme yapıldı. Travma nedeniyle görüntüleme alınan 56 çocuk mevcuttu ve 10 hastanın verileri eksik olması nedeniyle değerlendirme dışında bırakıldı ve toplam 513 çocuğun herhangi bir santral sinir sistemi yöntemi ile değerlendirildiği anlaşıldı. Çocukların ortanca yaşları 48 ay çeyreklikler arası 6–120 ay ve 271’i (%52.8) erkek, 242 (%47.2) da kız idi. Görüntüleme için 4 major endikasyon nöbet, bilinç değişikliği, baş ağrısı ve VP şant malfonksiyonuydu. Görüntüleme için en sık endikasyonun, 239 (%46.5) çocukta nöbet olduğu saptandı; ilk afebril nöbet 170 (%71.1), febril konvülzyon 51 (%21.3), status epileptikus 5 (%2) ve epilepsi tanılı hastada nöbet 13 (%5.4) çocukta tanımlanmıştır (Tablo 2). Nöbet nedeniyle görüntülemesi gerçekleştirilen çocukların nöbet özellikleri ile görüntüleme bulguları ve kırmızı bayrak işaretlerinin durumu Tablo 3’te sunulmaktadır. Çocukların 109’una (%21.2) transfontanel ultrasonografi, 182’sine (%35.4) beyin BT, 279’una (%54.3) kraniyal MRG, 22’sine (%4.4) spinal MRG ve 7’sine (%1.3) arteryal beyin MR anjiyografi çekilmiştir. Toplam 513 çocuğun 53’ünde (%10.3) kırmızı bayrak semptom ve işaretleri öyküde ya da fizik muayenede bulunmamaktaydı ve aynı zamanda bu hastaların görüntülemelerinde anormal bulgulara saptanmadı (Tablo 4). Herhangi bir görüntüleme yöntemi ile saptanan klinik olarak önemli bir bulgu, hastaların 73’ünde mevcuttu. Kırmızı bayrak bulgu ve işaretleri olmayıp görüntüleme sonucunda önemli bir bulguya rastlanan hasta, çalışma popülasyonunda yer almadı. Önemli bir bulgu açısından beyin BT ve kraniyal MRG modaliteleri, her iki görüntülemesi olan çocuklarda karşılaştırıldığında, aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı görüldü (McNemar test, P=0.35). Tablo 5’te görüntüleme taramalarının sonuçları yer almaktadır. Sonuçta hastaların 285’inin (%55.6) görüntülemelerinde anormal bir bulgu yoktu. Rastlantısal bulgular 93 çocukta saptandı ve bu çocuklarda en sık olarak sinüzit (39 çocuk) fark edildi. En sık önemli bulgu nöbet nedeniyle görüntülemesi yapılan çocuklarda (25 çocuk) görüldü (Tablo 6). Arteryal beyin MR anjiyografi çekilen 7 hastanın 3’ünde arteryal anormallik saptandı.


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Tablo 2: Hastalara görüntüleme yapılması için nedenler


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Tablo 3: Nöbet geçiren çocukların görüntüleme bulguları ve kırmızı bayrak işaretlerinin öykü fizik muayene özelliklerinin durumu


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Tablo 4: Kırmızı bayrak işaretleri ve görüntüleme bulguları


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Tablo 5: Çocuk acil servisindeki santral sinir sistemi görüntüleme taramalarının sonuçları*


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Tablo 6: En sık 4 endikasyona göre görüntüleme yapılan hastaların görüntü bulguları durumları

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Tartışma
    Bu çalışmada, travma nedeni dışında herhangi bir nedenden dolayı çocuk acil servisinde, acil santral sinir sistemi görüntülemesi yapılan çocukların en sık görüntüleme endikasyonlarının nöbet, bilinç değişikliği, baş ağrısı ve VP şant malfonksiyonu olduğu görüldü. Görüntülemesinde önemli bir bulgu saptanan hastaların büyük bir çoğunluğunda öykü ya da fizik muayenede kırmızı bayrak bulgu veya işaretlerinin olduğu saptandı.

    Febril konvülzyonlar 6 ay 6 yaş arasındaki çocuklarda görülen en sık nöbet tipidir 7,16,17. Bu çalışmadaki hastalara, en çok nöbet geçirme veya şüphesi nedeniyle herhangi bir santral sinir sistemi görüntülemesi gerçekleştirildi. Bu hastaların içinde de en çok ilk kez afebril nöbet geçiren hastalara görüntüleme yapıldı, ancak çocuk acil servisine febril konvülzyon nedeniyle başvuran hastaların kaçına görüntüleme yapıldığını irdelemedik. Bu nedenle de çalışma popülasyonumuzda ilk kez afebril nöbet nedeniyle görüntüleme yapılan hastalar, febril konvülzyon tanısı almış hastalardan daha çok idi. İlk kez nöbet geçiren hastaların sayısının çalışmada fazla olmasının bir diğer nedeni de ilk kez nöbet nedeniyle sağlık kuruluşuna başvuran hastaların büyük bir çoğunluğunun hastanemizin bölgedeki çocuk nörolojisi merkezi olmasıdır. Acil serviste febril konvüzyonlu çocukların yönetiminde en önemli noktalardan biri ayırıcı tanıda menenjit, ensefalit veya ciddi dehidratasyona bağlı metabolik bozuklukları fark edebilmektir. Bu ayırıcı tanıları irdelerken acil servis hekimleri, bazen hızlı ve hedefe yönelik olması nedeniyle basit febril konvülzyonlarda kraniyal görüntüleme yöntemine başvurabilmektedir. Febril nöbet sonrası bilinci açık, fokal nörolojik bulgusu olmayan çocukların akut yönetiminde nörolojik görüntüleme son derece nadir yarar sağlar 17. Ayrıca, acil nörolojik görüntüleme olarak BT’nin, nöbet için risk faktörlerini barındırmayan, normal nörolojik bulgulara sahip, ateş dışında akut semptomatik nedene sahip olmayan ve makul nörolojik seyri olan hastalar için çekilmesi gerekli olmadığı bilinmektedir 17,18. Bunu doğrular nitelikte, bu çalışmada yer alan febril konvülzyonlu çocukların büyük çoğunluğunun görüntülemelerinde herhangi bir bulguya rastlanmadı.

    Çalışmamızda yeni ilk afebril nöbeti olan çocuklarda, febril konvülzyonlu çocuklarda olduğu gibi en çok kırmızı bayrak bulgu ve işaretleri öyküde saptandı ve görüntülemelerinde önemli bir bulgu olan çocuklar, yeni ilk afebril nöbeti olanlarda %8 iken, febril konvülzyonlu çocuklarda %17.6’dır. İlginç olarak febril konvüzyonlu hastalarda görüntülemede önemli bir bulgu daha yüksek oranda saptanması, febril konvülzyonlu hasta sayımızın az (51 çocuk) ve komplike febril konvülzyonlu çocukların çoğunun hastanemize sevk olmasından kaynaklanabilir. Yeni ilk afebril nöbeti olup status epileptikus tablosundaki hastaların incelendiği bir çalışmada bu çalışmadaki gibi benzer bir oranda afebril hastalarda önemli bir görüntüleme bulgusuna rastlandığı görülmektedir 19. Yine başka bir çalışmada da nöbet nedeniyle beyin BT çekilmesi gereken çocuklarda önemli bir bulguya yaklaşık olarak görüntüleme yapılanların %9’unda ulaşılmaktadır 11. Her iki çalışmada da 11,19, hem BT hem MRG sonuçlarının ve hasta gruplarının farklı olması gibi bazı yönleriyle metodolojik farklılıklar yer almaktadır. Ancak her iki çalışmada afebril nöbet nedeniyle ele alınan çocukların görüntüleme özellikleri belli ölçüde benzemektedir.

    Çalışmamızdaki bir diğer en sık görüntüleme gerçekleştirme nedeni bilinç değişikliği idi. Bilinç değişikliği birçok santral sinir sistemi patolojisine bağlı görülebilmektedir. Klinik değerlendirme bu hastaların bazılarında çok yararlı olsa da, hastaların büyük çoğunluğunda etiyolojiyi aydınlatmaya yetecek klinik bulgular yetersizdir 20. Bu nedenle nörolojik görüntülemeler bilinç değişikliği olan hastalarda daha da önem taşımaktadır. Komadaki çocukların değerlendirildiği bir çalışmada hastaların dörtte üçünün görüntülemelerinde bir patoloji saptandığı rapor edilmiştir 20. Bu çalışmada ise bilinç değişikliği nedeniyle görüntülemesi yapılan çocukların %25’inde herhangi bir bulgu görüldü ve sadece %10.2’sinde önemli bir patoloji belirlendi. Verilerimiz tekrar incelediğimizde bilinç değişikliği ile gelen birçok hastamıza MRG’den daha çok beyin BT çekildiğini (sırasıyla; 16 ve 23 hasta) gördük. Bilinç değişikliği ile gelen ve travma öyküsü olmayan bir hastanın değerlendirilmesinde eğer mümkünse, MRG, nörolojik görüntüleme için tercih edilmelidir 20. Çalışmada, analiz için yeterli sayıdaki bilinç değişikliği olan hastaya MRG ile değerlendirme gerçekleştirilememiş olmasından dolayı çocukların klinik tabloları ile görüntüleme modaliteleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymak güçleşti.

    Cerrahi olarak yerleştirilmiş VP şantlar, hidrosefalili çocuk hastaların tedavisinde kullanılmaktadır ve bu çocuklarda sıklıkla da VP şant malfonksiyonu gelişmektedir 21. VP şant malfonksiyonu olan bir çocuk kafa içi basınç artışı belirtileri veya fokal nörolojik bulgular ile başvurduğunda bu hastaların değerlendirilmesinde bir görüntülemeye başvurulmaktadır. Çalışma popülasyonumuzdaki VP şant malfonksiyonu düşünülen çocukların yaklaşık olarak %24’ünün görüntülemelerinde önemli bir bulgu saptandı. Beyin BT veya hızlı kraniyal MRG ile sırasıyla VP şant malfonksiyonu düşünülen çocukların %19 ve %21’inde önemli bir bulgu saptanabilmektedir 21. Konvansiyonel kraniyal MRG ile beyin BT’ ye göre çok uzun süre çekim sürmektedir ve yorumlaması bazen beyin BT’ye göre daha karmaşık olabilmektedir. Aynı zamanda uzun çekim süresi nedeniyle de çocuklarda sedasyon ile ilgili problemler de ortaya çıkabilmektedir. VP şant malfonksiyonu olan çocuklarda hızlı kraniyal MRG en az beyin BT kadar yararlı, umut vadeden, iyonize radyasyona maruziyete yol açmayan, ancak henüz yaygınlaşamamış bir görüntüleme modalitesidir 21.

    Çalışmadaki diğer bir sık karşılaşılan santral sinir sistemi görüntülemesi yapılma nedeni baş ağrısı idi. Amerikan Nöroloji Akademisi’nin 2002 yılındaki raporunda sadece tekrarlayan baş ağrısı olan çocuklarda görüntüleme yöntemi ile değerlendirme önerilerinde bulunulmaktadır. Henüz çocuklarda travma ile ilişkili olmayan yeni başlangıçlı veya migren ya da tekrarlayan baş ağrısı kriterlerine uymayan baş ağrısı paternlerinde izlenecek yol ortaya konulamamıştır. Ayrıca, çalışmalar üst solunum yolu enfeksiyonu veya basit migren gibi ileride sorun yaratmayan durumların, acil servise başvuran çocukların genellikle baş ağrısına neden olduğunu düşündürmektedir 9,14,22,23. Çalışmada, baş ağrısı yakınması ile gelen hastaların %17’sinde görüntülemelerinde klinik olarak önemli bir bulgu saptandı. Bu yönüyle çalışmadaki sonuçların literatürden farklı olmasının nedeni, baş ağrısı yakınması ile başvuran hastaların sadece 36 çocuk ve hastaneye gelen hastaların diğer merkezlerde sonuçlandırılamayan veya sevk edilerek gelen karmaşık hastalardan oluşması olabilir.

    Bu çalışma, kırmızı bayrak bulgu ve işaretlerini barındırmayan yani nörolojik yakınmaları olup, öyküsünde alarm bulguları olmayan ve nörolojik muayenesi normal olan çocuklarda, birçok nedenle daha santral sinir sistemi görüntülemelerinin tanısal amaçlı yerinin olabileceğini işaret etmektedir. Birçok çalışmada acil serviste farklı endikasyonlarla yapılan görüntülemeler ve görüntüleme yöntemlerinin tanısal performansları arasındaki farklar ortaya konulmuştur 6,8,10,12,14,17,19–22,24. Sonuçta, çalışmada tüm çocukların %14’ünde önemli bir bulgu, herhangi bir görüntülemede saptandı. Ancak, tüm tanılar açısından beyin BT ve kraniyal MRG arasında istatistiksel olarak kayda değer anlamlı fark bulunmadı (McNemar test, P=0.05). Bunun nedeni yine, karmaşık olguların değerlendirilebileceği bölgedeki tek merkezin Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi olması ve buna bağlı olarak da çalışma popülasyonumuzun hastalıklar açısından ideal veya ideale yakın dağılım göstermemesinden olabilir.

    Kısıtlılıklar: Çalışmanın başka eksiklikleri de mevcuttu. Geriye dönük bir çalışma olmasından dolayı kayıt edilmemiş verilere ulaşılamadı. Hastanede kalış süresi, acilde kalış süresi, tanı alma süresi, taburculuk süresi, görüntüleme yöntemi ile çekim süresi gibi değişkenler incelenemedi. Bazı hastalık gruplarında ve görüntüleme bulguları sonucunda oluşan gruplardaki hasta sayılarının yeterli olmamasından dolayı tanımlayıcı istatistiksel analiz dışında analiz gerçekleştirilemedi. Geniş popülasyonla değerlendirmeler gerçekleştirilebilirse aynı zamanda farklı grup hastalıklarda beyin BT ve MRG modalitelerin karşılaştırılması mümkün olabilir.

    Sonuç olarak; bu çalışmada çocuk acil servisinde travma dışında herhangi bir nedenle santral sinir sistemi görüntülemesi yapılan çocukların %44’ünün görüntülemelerinde herhangi bir bulguya rastlandı. Buna karşın, kırmızı bayrak bulgu ve işaretlerini barındıran çocukların hepsinin (73 çocuk) görüntülemelerinde klinik olarak önemli bir bulgu mevcuttu. Bu nedenle özellikle öyküde ya da fizik muayenede kırmızı bayrak bulgu ve işaretleri acil servis hekimlerince akılda tutulmalı ve nörolojik bir bozuklukla ilişkili tıbbi durumu olan tüm çocuklar bu bulgu ve işaretler açısından mutlaka değerlendirilmelidir. Bu konunun ve farklı yönlerinin daha net ortaya konulabilmesi için geniş serilere ve farklı yöntemlerde kurgulanmış araştırmalara gerek duyulmaktadır.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Kaynaklar

    1) Baker LC, Atlas SW, Afendulis CC. Expanded use of imaging technology and the challenge of measuring value. Health Aff 2008; 27: 1467-1478.

    2) Smith-Bindman R, Larson EB, Miglioretti DL. Rising use of diagnostic medical imaging in a large integrated health system: The use of imaging has skyrocketed in the past decadem, but no one patient population or medical condition is responsible. Natl Inst Heal 2009; 27: 1491-1502.

    3) Brenner DJ, Hall EJ. Computed tomography--an increasing source of radiation exposure. N Engl J Med 2007; 357: 2277-2284.

    4) Frush DP, Donnelly LF, Rosen NS. Computed tomography and radiation risks: What pediatric health care providers should know. Pediatrics 2003; 112: 951-957.

    5) Brenner DJ, Elliston CD, Hall EJ, Berdon WE. Estimated risks of radiation. Am Roentgen Ray Soc 2001; 176: 289-296.

    6) Udaka YT, Packer RJ. Pediatric brain tumors. Neurol Clin 2018; 36: 533-556.

    7) Lateef TM, Kriss R, Carpenter K, Nelson KB. Neurologic complaints in young children in the ED: When is cranial computed tomography helpful? Am J Emerg Med 2012; 30: 1507-1514.

    8) Fink KR, Benjert JL. Imaging of nontraumatic neuroradiology emergencies. Radiol Clin North Am 2015; 53: 871-890.

    9) Lateef TM, Grewal M, McClintock W, et al. Headache in young children in the emergency department: Use of computed tomography. Pediatrics 2009; 124: e12-17.

    10) Ahmed MAS, Shah T, Ayubi A. Yield of brain imaging of neurologically normal children with first afebrile seizure in the outpatient clinical setting. Seizure 2017; 48: 44.

    11) Strobel AM, Gill VS, Witting MD, Teshome G. Emergent diagnostic testing for pediatric nonfebrile seizures. Am J Emerg Med 2015; 33: 1261-1264.

    12) Sharma S, Riviello JJ, Harper MB, Baskin MN. The role of emergent neuroimaging in children with new-onset afebrile seizures. Pediatrics 2003; 111: 1-5.

    13) Tung C, Lindgren A, Siemund R, Van Westen D. Emergency room decision-making for urgent cranial computed tomography: Selection criteria for subsets of non-trauma patients. Acta radiol 2014; 55: 847-854.

    14) Lewis DW, Qureshi F. Acute headache in children and adolescents presenting to the emergency department. Headache 2000; 40: 200-203.

    15) Narayanan V, Keniston A, Albert RK. Utility of emergency cranial computed tomography in patients without trauma. Acad Emerg Med 2012; 19: 1055-1060.

    16) Kimia AA, Bachur RG, Torres A, Harper MB. Febrile seizures: Emergency medicine perspective. Curr Opin Pediatr 2015; 27: 292-297.

    17) Subcommittee on Febrile Seizures; American Academy of Pediatrics. Neurodiagnostic evaluation of the child with a simple febrile seizure. Pediatrics 2011; 127: 389-394.

    18) Maytal J, Krauss JM, Novak G, Nagelberg J, Patel M. The role of brain computed tomography in evaluating children with new onset of seizures in the emergency department. Epilepsia 2000; 41: 950-954.

    19) Lyons TW, Johnson KB, Michelson KA, et al. Yield of emergent neuroimaging in children with new-onset seizure and status epilepticus. Seizure 2016; 35: 4-10.

    20) Khipal J, Sankhyan N, Singhi SC, Singhi P, Khandelwal N. Clinical utility of MRI brain in children with non-traumatic coma. Indian J Pediatr 2017; 84: 838-842.

    21) Boyle TP, Paldino MJ, Kimia AA, et al. Comparison of rapid cranial MRI to CT for ventricular shunt malfunction. Pediatrics 2014; 134: e47-54.

    22) Kacperski J, Kabbouche MA, O’brien HL, Weberding JL. The optimal management of headaches in children and adolescents. Ther Adv Neurol Disord 2016; 9: 53-68.

    23) Lewis DW, Ashwal S, Dahl G, et al. Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology; Practice Committee of the Child Neurology Society. Practice parameter: evaluation of children and adolescents with recurrent headaches: report of the Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the Practice Committee of the Child Neurology Society. Neurology 2002; 59: 490-498.

    24) Aprahamian N, Harper MB, Prabhu SP, et al. Pediatric first time non-febrile seizure with focal manifestations: Is emergent imaging indicated? Seizure 2014; 23: 740-745.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Materyal ve Metot
  • Bulgular
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • [ Başa Dön ] [ Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ] [ Yazara E-Posta ] [ Editöre E-Posta ]
    [ Ana Sayfa | Editörler | Danışma Kurulu | Dergi Hakkında | İçindekiler | Arşiv | Yayın Arama | Yazarlara Bilgi | E-Posta ]