Ganglion kistleri eklem ve tendon kılıfı üzerinde bunları fıtıklaşması ile oluşan kistik oluşumlardır.
Ganglion kistleri en sık el bileği, el ve ayaklarda görülen yumuşak doku tümörleridir. Bulundukları
yer ve kaynaklandıkları anatomik bölgelere göre intraosseöz, subperiostal ve yumuşak doku
kistleri olarak adlandırılırlar. Tedavisinde, gözlem, aspirasyon, skleroterapi ve cerrahi eksizyon
gibi yöntemler uygulanmaktadır. Cerrahi sonrası %13–40 oranında tekrarlama riski mevcuttur.
Guyon kanalına bası yaparak ulnar sinir tuzak nöropatisi yapan hipotenar bölge ganglion kistleri
ise sık görülmez. Bu çalışmadaki amacımız sağ el hipotenar yerleşimli ve ulnar sinir basısı
bulguları veren dev ganglion kisti olgusunu sunmaktadır.
Ganglion cysts are cystic growths caused by herniation of synovial from joint and tendon sheath
them on.Ganglion cysts are the most common soft tissue tumors of the wrist, hand and foot. They
are classified as intraosseous, subperiostal and soft tissue cysts according to their anatomic
region and origin. Treatment methods are listed such as observation, aspiration, sclerotherapy
and surgical excision After the surgery, there is a risk of recurrence by 13–40%. The occurence
of hypothenar region ganglion cysts, which cause ulnar nerve entrapment neuropathy by
compressing Guyon Canal is not frequent.So we aimed to report a case with a giant ganglion
cyst which is localizated in the hypothenar region of the right hand and causes ulnar nerve
compression symptoms.
Introduction
Ganglion kistleri eklem ve tendon kılıfı üzerinde, bunların sinoviyasının
fıtıklaşmasıyla oluşan kistik oluşumlardır. Bulundukları yer ve kaynaklandıkları
anatomik bölgelere göre intraosseöz, subperiostal ve yumuşak doku kistleri olarak
adlandırılırlar. Klinik olarak orta şiddette ağrı, intraosseöz tipi hariç lokal şişlik ve ele
gelen kitle ile karakterizedirler[1].
Case Presentation
66 yaşında olan erkek hasta 45 yıl önce ateşli silah yaralanması nedeni ile sağ eli
için başka bir hastanede tedavi gördüğünü belirtmekte olup; son 3 yıldır sağ el
hipotenar bölgede ağrı ve şişlik şikayeti ile kliniğimize başvurdu. Yapılan el
muayenesinde hipotenar bölgede cilt altında solid ve minimal hassasiyeti olan şişliği
vardı (Şekil 1). Hipotenar bölge ulnar sinir trasesinde tinel testi (+) bulundu. Yüzeyel
duyu muayenesinde ise 4 ve 5. parmaklarda hipoestezisi mevcuttu. Ayrıca ameliyat
öncesi 4. ve 5. parmaklarda 2 nokta ayırım testi 4–5 mm bulundu. 1–5. parmakların
eklem hareket genişlikleri tam bulundu. Çekilen konvansiyonel grafilerde 2. ve 3.
metakarpo-falangeal eklem seviyesinde ve 2. parmak proksimal ve orta falanks
seviyesinde olan, muhtemelen eski ateşli silah yaralamasından kalan metal
parçacıklara ait opasiteler görüldü (Şekil 2). 4 ve 5. metakarplara komşu 20x30 mm'lik
T2A hiperintens, T1A hipointens kistik lezyon saptandı (Şekil 3). Hematolojik ve
serolojik test verileri normal sınırlarda idi. Cerrahi 2.5x lup büyütme altında usulüne
uygun yapılan eksplorasyonda, guyon kanalı komşuluğunda bulunan 30 x 30 x 28 mm
boyutlarında kitle, ulnar arter ve sinir korunarak çıkarıldı (Şekil 4–5). Bu kitlenin
histopatolojik incelenmesinde ganglion kisti tanısı rapor edildi. Hastanın 2 yıllık takibi
neticesinde nüks saptanmadı ve 4 ve 5. parmaklardaki hipoestezinin kaybolduğu
görüldü. 4 ve 5. parmaklardaki iki nokta ayırım testi 2-3 mm bulundu.
Şekil 1: Pre-op kitleden görüntü
Şekil 2: Pre-op konvansiyonel grafi
Şekil 3: Pre-op MRI görüntüsü
Şekil 4: Peroperatif kitleden görüntü
Şekil 5: Peroperatif ulnar sinir dallarının korunduğu
görülmekte
Discussion
Ganglion kistleri tenosinovial dokudan oluşan ve
içerisinde viskomüsinöz materyaller bulunduran, en sık el
bileği ve elin proksimalinde bulunan kistik lezyonlardır[2]. Ganglion kistlerinin ayırıcı tanısı tüberküloz, romatoid
tenosinovit, lipom, fibrom, osteom, sarkom ve
anevrizmayı içermelidir[1]. Cerrahi sonrası %13-40
oranında tekrarlama riski mevcuttur[2]. Tanısında fizik
muayene ve anamnez yeterlidir. Ancak atipik olgular ve
kemiğe uzanan durumlarda ek radyolojik tetkikler (USG,
MRI) istenebilir[3]. Guyon kanalı etkilenen olgular
genellikle elde ağrı, 4. ve 5. parmakta uyuşma,
güçsüzlük ve el sırtında kas erimesi şikayetleriyle
başvururlar. Guyon kanal sendromu etiyolojisinde; kronik tekrarlayan eksternal travmalar, yer kaplayan lezyonlar
(lipom, ganglion), kas anomalileri (aksesuar palmaris
longus, hipotenar kasların anormal yapışma yerleri), elde
travma neticesinde görülen dislokasyon ve fraktürler yer
alır[4,5]. Olgumuzda kırkbeş yıl önce aynı ele ateşli
silah yaralanması öyküsü dışında travma hikayesi
bulunmamaktaydı.
Hipotenar bölge tümör ve tümör benzeri lezyonlar
nadirdir. Bunlar genelde olgu sunumu olarak
aktarılmıştır. Padua ve ark.[6] tarafından yapılan bir
çalışma 4 yıl içinde opere edilen 8 hastada ulnar sinir
ekstrinsik kompresyonu (tümör, vasküler hastalıklar, kas
gelişim anomalileri, fleksör digiti minimiden köken alan
fibröz bantlar) saptanmışlar ve tüm olgularda sensoryal
semptomların sinirin serbestleştirilmesiyle giderildiğini
bildirmişlerdir. Erkin ve ark.[7] tarafından yapılan bir olgu
sunumunda 3 aydır elde ağrı, uyuşma yakınmasıyla
başvuran 74 yaşındaki kadın hastada yapılan USG ve
MRI incelemede sağ ulnar sinire bası yapan lipom
saptanmış ve kitlenin alınması ile bu yakınması
geçmiştir. Kıvrımlı ulnar arter tarafından basıya bağlı
guyon kanalı sendromu olan bir olgu ulnar arterin yeri
değiştirilerek tedavi edilmiş ve ameliyat sonrası eldeki
ağrı ve yanma hissi tamamen düzelmiş ancak uyuşma
yakınması devam etmiştir[8]. On yedi aylık bir çocukta
Ectomesenchymoma tarif edilmiş, eksizyon ve
kemoterapi sonrası kür sağlanmıştır[9]. Vosburgh ve
Rayan[10] Pisotriquetral eklem kökenli ve ağrı şikayeti
olan hastalarında cerrahi sonrası 1x1 cm'lik kist
olduğunu tespit etmişlerdir. Galeano ve ark. hipotenar
bölgede ağrı ve şişlik, 4. ve 5. parmaklarda hipoestezi kliniği ile ameliyat ettikleri hastalarından 4x5x2 cm'lik
lipom eksize ettiklerini belirtmiştir[11]. Yine el ve el bileği
seviyesinde ulnar sinire bası yapan nedenleri araştıran
bir çalışmada, bası yapan nedenler arasında volar
ligamentin kalınlaşması, fasial bant, hipotenar kasların
başlangıç kısmında aponörotik bant, higrom, vasküler
malformasyonlar, radial ve ulnar kemik kırıkları sonucu
gelişen deformiteler olarak sıralanmıştır[12]. Ganglion
kistleri en sık el bileği dorsalinde yerleşir ve skafolunat
eklemden kaynaklanırlar. Volar yüzde görülenler ise
genellikle radioskafoid ve skafotrapezial eklemden köken
almaktadır. Volar gangliyon kistleri karpal tünelde median
sinir sıkışma bulgularına neden olurken, hipotenar tarafta
görülen ganglionlar ise ulnar sinir sıkışma bulgularına yol
açabilir. Tekrarlama riskinin yüksekliği nedeniyle
ganglionlarda seçkin tedavi cerrahi çıkartmadır. Avuç içi
yerleşimli bir ganglion çıkartıldıktan sonra el bileği yedion
gün kadar istirahate alınmalıdır; dorsal ganglion
eksizyonundan sonra el bileği 15-20⁰ palmar fleksiyon
pozisyonunda dorsal kapsülodezi önleyecek şekilde
istirahate alınmalıdır.
Sonuç olarak, sık görülen bir tümör olan ganglion kisti
hipotenar bölgede görülmesi ve guyon kanalına bası
yapması olgumuzda olduğu gibi nadir olarak görülür ve
ayırıcı tanısında benign ve malign kitleler yanında,
enfeksiyon, vasküler olaylar, fibröz bantlar da göz
önünde bulundurulmalıdır. Cerrahi eksizyon el
cerrahisinde deneyimli klinisyenler tarafından atravmatik
el cerrahi koşullarında yapılmalı ve nörovasküler
yapıların yakın komşuluğundan dolayı yaralanabileceği
akılda tutulmalıdır.
References
Akman Ş, Gür B, Sülün T, ve ark. Kalça eklem kapsülü
kaynaklı ganglion kisti ve cerrahi sonucu: Olgu sunumu.
Acta Orthop Traumatol Turc 2003; 36: 76-78.
William B. Laskin, synovial related tumors and tumors of
uncertain hystogenesis, In: Elizabeth A. Montgomery, Alan
D. (Editors). Clinical Pathology of Soft–issue Tumors
Aaron: 2001; 3: 469-471.
Peter M. Murray, Edward A. Athanasian, et al. Tumor of the
hand and upper extremity: Principles of diagnosis and
management II Hand Clinics. 2004; 4: 353-512.
McCarroll HR Jr. Nerve injures associated with wrist
trauma. Orthop Clin North Am 1984; 15: 279-287.
Netscher DT, Cohen V. Ulnar nerve entrapment at the
wrist: Cases from a hand surgery practice. South Med J
1998; 91: 451-456.
Padua L, Insola A, LoMonaco M, et al. A case of Guyon
syndrome with neuroapraxic block resolved after surgical
decompression. Electroencephalogr Clin Neurophysiol
1998; 109: 191-193.
Erkin G, Uysal H, Keles J, et al. Acute unlar neuropathy at
the wrist: A case report and review of the literature.
Rheumatol Int 2006; 27: 191-196.
Emel E, Karagöz F, Alatas I. Guyon's Canal Syndrom Due
to tortuous ulnar artery: A case report. Turkish
Neurosurgery 2003:13:107-110.
Orit O, Edward A, Paul M, Cristina R. Antonescu, Richard G International journal of surgical pathology. 2005; 13:
113-116.