Geri

Erkek ve Dişi Ratlarda Kafatası Kemiklerindeki Morfometrik ve Mineral Yapı Değişikliklerinin Yaşamın Farklı Periyotlarındaki Analizi

Volume 40, Issue 3

November 2026 · Pages 253-260

Erkek ve Dişi Ratlarda Kafatası Kemiklerindeki Morfometrik ve Mineral Yapı Değişikliklerinin Yaşamın Farklı Periyotlarındaki Analizi

Analysis of Morphometric and Mineral Structure Changes in Skull Bones of Male and Female Rats at Different Periods of Life

Yücehan YILMAZ1, Yeşim ASLAN KANMAZ2, Saime Betül BAYGELDİ2, Meryem KARAN2

1Adıyaman University, Faculty of Medicine Department of Physiology, Adıyaman, TÜRKİYE
2Fırat University, Faculty of Veterinary Medicine, Department of Anatomy, Elazığ, TÜRKİYE
Keywords: Kafatası rat morfometri XRF mineraller
Keywords: Skull rat morphometry XRF minerals

Amaç: Çalışma, dişi ve erkek ratların ergenlik öncesi, ergenlik- erişkinlik arası, genç erişkinlik dönemi ve ileri (yaşlı) erişkinlik dönemlerinde kafatası (yassı) kemiklerindeki morfometrik ve mineral değişim oranlarını ve bunlara cinsiyetin bir etkisinin olup olmadığını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 40 Wistar Albino rat (20 erkek, 20 dişi) Kullanıldı. Çalışmamızda ergenlik öncesi, ergenlik-erişkinlik arası, genç erişkin ve yaşlı erişkin olarak 4 grup oluşturuldu ve her grupta 5 dişi 5 erkek hayvan kullanıldı. Kemik mineral düzeyleri için X-ray floresan (XRF) ölçümleri yapıldı. Kafatasının metrik ölçümleri ise dijital kumpas ile; 15 adet ölçüm noktası, mandibula için ise 5 osteometrik ölçüm noktası baz alınarak yapıldı. İstatistiksel analizinde IBM SPSS Statistics Versiyon 22.0 paket programı kullanıldı.

Bulgular: Ca/P oranı yaşamın her periyodunda dişilerde erkeklerden daha yüksekti. Ca/P oranı en yüksek erkeklerde 1. Grupta, dişilerde ise 2. Grupta görüldü. Ca/Poranı gruplar ve cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.001). Znoranı her grupta da dişilerde erkeklere göre daha yüksekti, fakat 1. Gruptan 4. Grubakadar yaş ilerledikçe oranın düştüğü gözlendi. Sıçan kafatasında cinsiyetler arasındaMg, Al, Si, P, Cl, K, Ca, ve Zn (p<0.001) arasında anlamlı farklar bulundu. Kafatasıbazı ölçümlerinde (LD, BL, CBL, GBOC, BS, OZB, GBN, PB) 2. grupta (ergenlik-erişkinlik arası) dişi ratların daha yüksek değerlere sahip olduğu görüldü.

Sonuç: Sonuç olarak, rat kafatası kemiklerindeki morfometrik ölçümler ve mineral yapı değişiklikleri ergenlik ve yetişkinlik dönemleri temel alınarak her iki cinsiyette ortaya konuldu. Kafatası kemiklerindeki morfometrik ve mineral düzey farklılıklarınayaş periyotlarının ve cinsiyet faktörünün etkili olduğu belirlendi.