Geri

MRI'de Vertebral Endplate Yüzey Morfolojisi ile Lomber Disk Dejenerasyonu Arasındaki İlişki

Volume 40, Issue 3

November 2026 · Pages 267-276

MRI'de Vertebral Endplate Yüzey Morfolojisi ile Lomber Disk Dejenerasyonu Arasındaki İlişki

Association Between Vertebral Endplate Surface Morphology and Lumbar Disc Degeneration on MRI

Arzu DİNÇ YAVAŞ1, Ayşe Serap AKGÜN2, Sümeyye AKÇAY3

1İstanbul Aydın University, Faculty of Medicine Department of Physical Medicine and Rehabilitation, İstanbul, TÜRKİYE
2İstanbul Medipol University, Faculty of Medicine Department of Radiology, İstanbul, TÜRKİYE
3Fenerbahçe University, Faculty of Health Sciences Department of Ergotherapy, İstanbul, TÜRKİYE
Keywords: İntervertebral disk dejenerasyonu Pfirrmann sınıflaması vertebral endplate morfolojisi endplate asimetrisi manyetik rezonans görüntüleme
Keywords: Intervertebral disc degeneration Pfirrmann classification vertebral endplate morphology endplate asymmetry magnetic resonance imaging

Amaç: Lomber disk dejenerasyonu, bel ağrısının başlıca nedenlerinden biridir ve yaygın olarak Pfirrmann sınıflamasıyla değerlendirilmektedir. Disk dejenerasyonu ile ilişkili daha objektif ve klinik uygulamada kullanılabilir görüntüleme özelliklerine ihtiyaç vardır. Vertebral endplate morfolojisi, özellikle üst ve alt endplateler arasındaki simetri, disk dejenerasyonunun patogenezi hakkında değerli bilgiler sağlayabilir. Bu çalışmanın amacı, lomber disk dejenerasyonu ile vertebral endplate yüzey morfolojisi arasındaki ilişkiyi araştırmak ve vertebral endplate asimetrisi ile lomber disk dejenerasyonu arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.

Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmada, bel ağrısı bulunan 157 hasta ile dejenerasyon saptanmayan 100 kişiden oluşan kontrol grubu lomber MRG ile değerlendirildi. Disk dejenerasyonu Pfirrmann sınıflamasına göre derecelendirildi. Endplate morfolojisi konkav, düz veya düzensiz olarak sınıflandırıldı; segmentler ayrıca simetrik veya asimetrik olarak değerlendirildi. Gruplar arasında karşılaştırmalı analizler yapıldı.

Bulgular: Endplate morfolojik özellikleri, tüm lomber segmentlerde hasta grubu ile dejenerasyon bulunmayan kontrol grubu arasında anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.001). Asimetrik endplateler, disk dejenerasyonu bulunan hastalarda anlamlı olarak daha sık görülmüştür. Konkavite kaybı ve düzensiz endplate morfolojisi, daha yüksek derecede disk dejenerasyonu ile ilişkili bulunmuştur. Bu bulgular, endplate asimetrisi ile lomber disk dejenerasyonu arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir.

Sonuç: Vertebral endplate morfolojisi, MRG'de lomber disk dejenerasyonu ile anlamlı olarak ilişkilidir. Endplate morfolojisinin değerlendirilmesi, disk dejenerasyonu ile ilişkili basit ve klinik uygulamada kullanılabilir bir morfolojik özellik sağlayabilir ve mevcut MRG tabanlı derecelendirme sistemlerini tamamlayabilir. Endplate morfolojik değişiklikleri, ileri Pfirrmann dejenerasyonu bulunmayan semptomatik bireylerde de saptanabilir; bu durum, lomber disk dejenerasyonu ile ilişkili erken yapısal değişikliklerin belirlenmesinde potansiyel bir rolü olabileceğini düşündürmektedir.